Akaid Nedir?

Akaid Nedir?

Akaid kelimesi "akide"nin çoğuludur; düğüm, bağ, kesin inançanlamına gelir. Terim olarak İslam'ın inanç esaslarını, bu esasların delillerini ve sapkın görüşlere karşı savunmasını inceleyen ilim dalıdır.

Akaid ilmi, müslümanın Allah'a, meleklere, kitaplara, peygamberlere, ahiret gününe ve kadere dair inancını Kur'an ve Sünnet'e dayandırarak doğrular. İman sağlam olmadan amel değer kazanmaz.

İmanın Altı Rüknü

Cibril hadisinde Rasulullah (s.a.v.) imanın altı rüknünü şöyle sıralamıştır:

1. Allah'a iman— Tevhid: Allah'ın varlığına, birliğine, sıfatlarına ve isimlerine iman.
2. Meleklere iman— Allah'ın nurdan yarattığı, O'na asla isyan etmeyen varlıklara iman.
3. Kitaplara iman— Allah'ın indirdiği Tevrat, Zebur, İncil ve Kur'an'a iman; yalnızca Kur'an tahrif edilmemiştir.
4. Peygamberlere iman— Hz. Adem'den Hz. Muhammed'e tüm nebilere ve rasullere iman.
5. Ahiret gününe iman — Ölüm, diriliş, hesap, cennet ve cehennemin gerçekliğine iman.
6. Kadere iman— Hayır ve şerrin Allah'ın ilmi, iradesi ve yaratmasıyla olduğuna iman.

Selefî Akide

Selefî akide; Kur'an, Sünnet ve Sahabe'nin yoluna sıkı sıkıya bağlı kalan inanç anlayışıdır. Bu akide; Allah'ın sıfatlarını te'vil (yorum) yapmadan, teşbih (benzetme) ve ta'til (inkâr) etmeden olduğu gibi kabul eder.

Selef metoduna göre "İstiva" (Arş üzerine yükselme), "yed" (el) ve "vech"(yüz) gibi sıfatlar; Arapça lafzıyla kabul edilir, nasıllığı sorulmaz, Allah'a yaraşmayan her şeyden tenzih edilir.

Sapkın Fırkalar

Rasulullah (s.a.v.) ümmetinin 73 fırkaya ayrılacağını, yalnızca birinin kurtuluşta olduğunu haber vermiştir. Tarihte öne çıkan sapkın fırkalar şunlardır:

1. Cehmiyye— Allah'ın sıfatlarını inkâr eder (ta'til).
2. Mu'tezile— Akıl nassın önüne geçirir; sıfatları te'vil eder.
3. Eş'ariyye/Mâtürîdiyye— Kelam metodunu esas alır; bazı sıfatları te'vil eder.
4. Şîa (Râfiziler) — Sahabeye dil uzatır; imamet inancında aşırıya kaçar.

Klasik Akaid Kaynakları

Selef akidesinin temel referansları şunlardır:

1. el-Akîdetü'l-Vâsıtiyye — İbn Teymiyye (ö. 728 H.) — Selefî akidenin özeti
2. el-Akîdetü't-Tahâviyye— İmam Tahâvî (ö. 321 H.) — Selef'in icmaını aktaran metin
3. Lüm'atü'l-İtikad — İbn Kudame (ö. 620 H.) — Kısa ve güvenilir akaid metni
4. Şerhu'l-Akîdeti'l-Vâsıtiyye — İbn Useymin (ö. 1421 H.) — Çağdaş Selef şerhi