Kuran Tefsiri Nedir?

Tefsir Nedir?

Tefsir kelimesi sözlükte açıklamak, izah etmekmanasına gelir. Terim olarak ise Kur'an-ı Kerim'in lafızlarının, manalarının ve hükümlerinin ilmi metodla incelenmesidir.

Müfessir, Kur'an ayetlerini Arap dili, nüzul sebepleri, nasih-mensuh ilişkisi ve Sünnet ışığında açıklar. Tefsir yapmak ciddi bir ilim birikimi gerektiren, hafife alınamayacak bir sorumluluktur.

Tefsirin Önemi

Allah Teâlâ, "Sana bu Kur'an'ı indirdik ki insanlara ne indirildiğini açıklayasın"(Nahl, 44) buyurarak Rasulullah'a tefsir görevini vermiştir. Bu temel görev, sahabe ve tabiin aracılığıyla günümüze ulaşmıştır.

Kur'an'ı manasını bilmeden okumak ibadettir; ancak hüküm çıkarmak ve amel etmek için anlamak zorunludur. Tefsir bu zorunluluğu karşılar.

Tefsir Çeşitleri

Tefsir âlimleri iki temel yöntemi birbirinden ayırmıştır:

1. Rivayet Tefsiri (Tefsir bi'l-Me'sûr)— Kur'an'ı yine Kur'an'la, Sünnet'le ve sahabe/tabiin sözleriyle açıklamak. En sağlam yöntemdir.
2. Dirayet Tefsiri (Tefsir bi'r-Re'y) — Arap dili, kelam ve usul ilimlerini kullanarak açıklamak. Selef metoduna uygun olanı makbul, keyfi yorum içereni merduttur.

Selef Tefsir Metodu

Selef âlimleri tefsirde şu sırayı esas almıştır: önce Kur'an'ın Kur'an'la açıklanması, ardından sahih Sünnet'e başvurulması, sonra sahabenin tefsirlerinin alınması ve en son tabiinin görüşlerinin dikkate alınması.

Bu metot nakli ön plana çıkarır; kişisel kanaat ve felsefi yorumları dışlar. Selef'in üzerinde ittifak ettiği tefsir esas alınır, ihtilaf edilen meselelerde en kuvvetli delile bakılır.

Klasik Tefsir Kitapları

Rivayet tefsirinin en güvenilir kaynakları şunlardır:

1. Câmiu'l-Beyân — İmam Taberî (ö. 310 H.) — Rivayet tefsirinin şah eseri
2. Tefsîru'l-Kur'âni'l-Azîm — İbn Kesîr (ö. 774 H.) — En yaygın Selef tefsiri
3. Meâlimu't-Tenzîl — İmam Begavî (ö. 516 H.) — Kısa ve özlü rivayet tefsiri
4. Tefsîru'l-Kur'ân— İmam Sem'ânî (ö. 489 H.) — Selef akidesine dayalı tefsir